18 Kasım 2017 Cumartesi 07:41:20
» Erdal Akalın : Hiciv Sanatı ve Ünlü Heccavlarımız!..

Erdal Akalın : Hiciv Sanatı ve Ünlü Heccavlarımız!..

...
Paylas
http://www.bagimsizozgurmedya.com
Erdal Akalın : Hiciv Sanatı ve Ünlü Heccavlarımız!..
http://halkgonulluleri.com/halk-tv-seti.asp
Kültür-Sanat - 07 Kasım 2017, Salı 19:34:50
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

...

Hiciv, Arapça “hicv” kelimesinden dilimize aktarılmış bir edebiyat türünün adıdır.  Toplumsal düzlemde ve özellikle siyasette etkin olan yöneticilerin kusurlarını, törelerle çelişen davranışlarını ve sonradan da gülünç duruma düşmelerinin yerildiği bir şiir sanatıdır.  Hiciv eseri yazan ozanlara da ‘heccav’ adı verilmiştir.  Ki, halk edebiyatında da yer bulan hiciv türü yergilere ise ‘taşlama’ denmektedir.

 

Tarihine göz atarsak, hiciv türünü bir sanat haline ilk getirenler Latin ozanları olmuştur.  Roma dönemi şairleri olan Lukianos, Horatius ve Persius, bu türün güzel örneklerini sunmuşlardır.

 

Bizim edebiyat tarihimizde ise heccavların daima özel bir yeri olmuştur.  Şeyhi’nin Har -Name, Fuzuli’nin Şikâyet-Name adlı eserleri ile başlayan bu tür, Nefi ile doruk noktaya çıkmıştır.

 

Yakın döneme göz atarsak; Koca Ragıp Paşa, Ziya Paşa, Namık Kemal, Şair Eşref ve Tevfik Fikret öne çıkmış hiciv şairleridir.  Daha yakına gelirsek; Neyzen Tevfik, Rıza Tevfik Bölükbaşı, Namdar Rahmi Karatay, Rıfat Ilgaz, Aziz Nesin, Ümit Yaşar, Burhan Felek gibi ustaları saymak doğru olur.

 

Bu yazımızda bazı hiciv örneklerini sizlere sunmak istiyorum.  Yerimiz sınırlı olduğundan her heccavdan birer örnek sunmak şansımız olmayacaktır.  Ayrıca, hiciv sanatının unutulmaz ustası Neyzen Tevfik’ten ise hiçbir örnek sunamayacağım.  Malum; Üstat, argoya yakın ve hatta sin-kaflı yazmak hünerinde özellikle başarı gösterdiği için, yasal bir sıkıntıya girmek istemem!

 

İlk örnek, Namdar Rahmi Karatay’ın bir eseri olacaktır;

 

“Pehpehlerle pohpohlarla çok itleri at yaptık;

  Uçurduk da göklere alkıştan kanat yaptık;

  Hiç yoktan başımıza koca saltanat yaptık;

  Üstüne çul vursanız, it onu kanat sanır;

  Eşeğe gem vurmayın, kendini at sanır!”

 

İkinci örnek gene yakın tarihimizin (1941) bir eseridir.  Bir zamanın Antalya Defterdarı olan Abdullah Çağlayan (merhum) tarafından yazılmış güzel bir taşlamadır;

 

“Bir soğan soyuluyorken yaşarıyor da gözler;

  Hazine soyuluyorken aldırmıyor öküzler;

  Hayâdan eser yoktur, beyhude bu sözler;

  Nafile inat etme, hemen sallabaşını;

  Uslu otur, hoş geçin, zıkkımlan maaşını!”

 

Şair Eşref, II. Abdülhamit döneminin yılmaz heccavıdır.  Bu yüzden başına dertler açmış ve Mısır’a kaçmak zorunda kalmıştır.  Ondan vereceğim ilk örnek, kendisini dahi hiciv türüne kurban olarak adamış olmasını kanıtlar;

 

“Eylemem ölsem de kizb-i ihtiyar,

  Doğruyu söyler gezer bir şairim,

  Bir güzel mazmun bulunca eşref’a,

  Kendimi hicv eylemezsem kâfirim!”

 

Hicivleri nedeni ile kaymakamlıktan alınan ve köyüne dönerek sıkıntılı bir yaşam süren Şair Eşref, kırgınlığını şöyle dile getiriyor;

 

“Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için,

  Gelmesin, reddeylerim billahi öz kardeşimi,

  Gözlerim edna-yı âdemden o kadar yıldı ki,

  İstemem bir Fatiha, tek çalmasınlar taşımı!”

 

Söz, II. Abdülhamit’ten açılınca, dönemin aydınlık yüzü merhum Tevfik Fikret’ten bir hiciv almamak olamazdı.  Buyurun; Han-ı Yağma’dan bir bölüm;

 

“Bu harmanın gelir sonu, kapıştırın giderayak;

  Yarın, bakarsınız söner bugün çatırdayan ocak;

  Bugün ki mideler kavi, bugün ki çorbalar sıcak;

  Atıştırın, tıkıştırın, kapış kapış, çanak çanak;

  Yiyin efendiler yiyin, bu han-ı pür-neva sizin;

  Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin!”

 

Son bir hiciv sanatçısını da anmadan geçemeyeceğim.  Çok yakın tarihimizin bu usta yazarını genç yaşta kaybetmiştik.  Avukat Şemsi Belli’yi, birçok kişi meşhur “Anayaso” şiiri ile tanır.  Bence en güzel matlası, aşağıya aldığım ve çoğunuzun duymuş olduğunu umduğum bu hiciv şaheseridir;

 

“Hasan Dağı arpalıktır, eğer saban sürerse;

  Her derede bir değirmen, eğer suyu gelirse;

  Her haneden bir tavuk, eğer köylü verirse;

  Bu gidiş iyi gidiş, eğer böyle giderse!”.

 

AK-ŞAKA, son haftalar içerisinde güncel siyasette gittikçe yoğunlaşan Atatürk sevgisini ve demokrasi aşkını dikkate alarak hiciv sanatını anımsamış oldu ise de, kendi kalemi bu tür adına yeteneksiz olduğundan gene de bazı ustaları hatırlatmakta gündem adına yarar vardır elbette, diye düşündü!..

 

                                                                                       Erdal Akalın (07.11.2017)


Rogg & Nok Haber Servisi:- Rogg & Nok Bağımsı Özgür Fikir, Düşünce yazar Grubu

E-Posta ile gönderilen veya direk Web sitesine yayınlanması için gönderilen yazıların fotoğraf gibi tüm demokratik protesto, bilgi, haber, yorum ve sosyal/siyasal içerikli paylaşımlar TC Anayasasının;
MADDE 25: "Düşünce ve Kanaat Hürriyeti";
MADDE 26: "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti"
kapsamında Web sitemizde yapılmıştır.
Kişisel veya kurumsal Demokratik düşünce ve kanaatlerimiz engellenmesi ve/veya şiddet/baskı altına alınması, bu nedenle
"Yazar olan biz Hakkımızdaki veya kullanıcıların kullandıkları web sitesindeki yayınlanan haberler dolayısı ile olası her türlü anti-demokratik yasal girişimi",
TC Anayasası, AİHM ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi kapsamında, her türlü yasal haklarımız saklı kalmak üzere, peşinen reddederiz…

OKUYUCU YORUMLARI

UYARI:Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.(Yorum Yapanın Taahütü)Yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Ad Soyad
E-Posta
Güvenlik Kodu: Guvenlik
Yorum
Copyright ©2010 - Tüm hakları saklıdır.
PHP Haber Sitesi Türkiye Tasarım
Rogg&Nok Haber- Tüm Hakları Saklıdır. İzinsiz Ve kaynak gösterilmeden Alıntı Yapılamaz. Yayınlanan Tüm Haber Ve Açıklamalar İlk Kaynaktan Ulaştırılan Açıklamalardır. Sitemiz Bu Açıklamalara Ekleme Veya Müdahelede Bulunmadan Yayınlar. Yorum,Makale, Sizden Gelenler Bölümündeki Yazılardan Yazanlar Sorumludur. Harici Bilgiler Ayrı Bir Sayfada Açılır. Rogg&Nok Haber Bu Linkler Ve İçeriklerinden Sorumlu Değildir.Her Türlü Haber Ve İletişim İçin roggnok@gmail.com Adresini kullanabilirsiniz. Sitemizden Daha İyi Yararlanabilmek için Gizlilik İlekeleri Ve Yayın Prensiplerimzi Okuyunuz. En İyi İnt Exp 8+ 1024x768 Görüntülenir